Hayat

Bu sezon artık siyah şort, parçalının altında sadece günlük denemeler için yer bulmuyor: Bir yeri var, tam olarak 1. formamızın yedek şortu; beyaz giyilemiyorken, renk dağılımını bozan (bkz. sayfa 8) kırmızı yerine, siyah şortu kullanıyoruz.

Madem durum bu, biz de arşivden alakalı bir paylaşım yapalım. 68-69 1. Lig Şampiyonu takımımızın, Hayat Dergisi'nin (muhtemelen) hediyesi olan posteri.

Tam parçalı var oyuncuların üstünde. Uzun süre kullandığımız ve (çokça Metin Oktay sayesinde) klasik Galatasaray parçalısı olarak aklımıza yerleşen forma yani.
Şortlar dümdüz siyah.
Çoraplar ise, yakın dönemden 12-13 ve geçen sezonu andırıyor.

90'LAR GERİ DÖNDÜ

Şu kombinasyonu deplasmanda giyseydik çok daha güzel duygularla yazardım bu yazıyı. Takım bu sezon kombinasyonlara önem veriyor, deniyor. Bu denemelerin bana kalırsa en heyecan verici olanıydı Parçalı altına siyah şort, siyah çorap. Ancak keşke deplasmanda yapılsa bu denemeler, iç sahada değil. İç sahada klasik kombinasyon olan Parçalı, beyaz şort, kırmızı çoraptan şaşmamalı.

Bu mecburiyetin sebebi tabi ki yine tek forma ve tek kit ile gelen Anadolu takımı. Bunu hep yapıyorlar. Beyaz formasını diğer renk şortlarından birisi ile kombinleseler, bizim de klasik kombinasyonumuzu giymememiz için sebebimiz kalmayacak (keyfi denemezsek tabi). Ama yok, düz tek renk forma getirmek adetleri. O forma nasıl tanıtıldıysa o şekilde giymeleri zorunluluk sanki (Trabzonspor'u dışarıda tutuyorum, onlar epey kombinasyon deniyorlar). Galatasaray'dan da bir yetkili maçtan 1-2 gün önce iletişim kurmayı akıl etmiyor rakiple, bu kadar zor olmasa gerek diyoruz ama zor demek ki !

Rakip beyaz şort ile gelince Galatasaray alternatife yöneldi ve kırmızı-kırmızı giymek yerine nostaljiye kaçıp siyah-siyah giydi parçalısının altına. Kırmızı-kırmızı giymesini beklerdik tabi, ancak bu sene, yukarıda da değindiğimiz gibi, ayrı bir özen gösteriyorlar ve elde ne varsa deniyorlar. Bu senenin konsepti...

Parçalı altına siyah şort, siyah çorap, formalar ile ilgilenmeyen bir taraftarın bile (neden ilgilenmiyorsa tabi) dikkatini hemen çeken bir kombinasyon. Çünkü yakın geçmişi, efsane seneleri getiriyor akla. 30-40 yıl önce giyilmiş kombinasyonların tekrarından daha heyecan verici. Şuan mevcut taraftar kitlesinin çoğunun kanlı canlı yaşadığı o güzel senelerin kombinasyonu siyah şort, siyah çorap. Hagi'nin kombinasyonu, Tugay'ın kombinasyonu, Hakan'ın, Arif'in Bülent Korkmaz'ın, kombinasyonu... Kupaların kombinasyonu. Bu sebeple herkesin sempatiyle baktığı bir kombinasyon.

Galatasaray 90'lara damga vuran parçalı altına siyah şort-çorap kitini 1994-1995 sezonunda başlattı. Ardından gelen 95-96, 96-97, 97-98 ve 98-99 sezonlarında da sürdürdü. 2001-2002 yılında Parçalı formamızın altına siyah şort yine giydik ancak bu sefer kırmızı çorap ile, 2003-2004 sezonunda parçalı formanın altında yine siyah şort vardı ancak parçalı çorap (arkası kırmızı, önü sarı) ile kombinlenmişti.

Daha geçmişe bakarsak. Bizim arşiv araştırmalarımızda parçalının altına siyah şort ilk olarak 1953-54 sezonunda kullanıldı, ancak o formanın çorabı kırmızı idi. 1960 ve 70'lerin sezon öncesi takım posterlerinin bazılarında siyah şort, siyah çoraplı parçalı formalara rastlıyoruz. Ancak yine araştırmalarımızda hiç resmi maçlara çıkılmamış olduğunu gördük bu kombinasyon ile (yanılmamışızdır umarım). 1969-1970 sezonunda ise Galatasaray Genç Takımı bir maçta bu kombinasyonu giymiş, rastladık tesadüfen.

50, 60 ve 70'lerde dönem dönem siyah şortlara rastladık ancak siyah şort, çorap kombinasyonu 90'lara has bir durum. Güzelliği konusunda herkes ile hem fikirim. Ancak iç sahada kullanılmamalı, bu konuda tartışmaya girmem.

TARİHİMİZDEKİ 4. BEYAZ DIŞ SAHA FORMASI

Beyaz dış saha formalarımıza merakımız büyük blog ekibi olarak. İlk formamızın rengi olması ve Avrupa'da ses getirmesi bir yana, dış saha forma rengi olarak beyazı benimsemiş olmamız ve uzun süredir bir gelenek haline getirmiş olmamız hoşumuza giden esas konu.

Blogu takip edenler bilir. Beyaz dış saha formamız (bulabildiğimiz kadarı ile) Galatasaray tarihinde sarı-kırmızı renklere geçişten sonra bu iki rengin haricinde yapılmış ilk deplasman formamızdır. 1960 yılında ilk kez kullanıldı. 61-62 sezonunda beyaz yaka eklendi, 62-64 yılları arasında ise kırmızı bir V yaka eklendi. Genelde bu beyaz formalar sezon içinde tek tük kullanıldıkları için gözden kaçıyorlar, 1960'taki ilk beyaz forma haricinde (o forma ile 5-0'lık bir Fenerbahçe galibiyetimiz olduğu için bilinir), diğer beyazları henüz yeni yeni keşfediyoruz. 60'larda sandığımızdan çok daha fazla çeşit beyaz forma giymiş olmamız bizi heyecanlandırıyor.

Son keşif de 1964-1965 sezonunda tek maçta giyilmiş olan oldukça güzel bir tasarıma sahip ve tarihimizdeki 4. beyaz dış saha forması olan forma. Fotoğraftan görebildiğimiz kadarı ile düz beyaz olan formanın göğsünde enine 2 kırmızı şerit işlenmiş.  Dış saha formasına böyle ince bir detay eklemek o dönem için değişik bir düşünce Galatasaray açısından. Neden daha fazla giyilmemiş, bilemiyoruz tabi. Ancak sarı kırmızı yakalara ve kol uçlarına sahip 1965-1976 seneleri arasında giyilmiş olan beyaz formadan sonra favorim oldu bu forma.

Fotoğrafın kalitesi ortada. Siyah beyaz ve karanlık. Galatasaray'ın beyaz forma tarihinde iki kırmızı şeridin ortasında sarı bir şerit daha olan tasarım detayı epeyce fazla. Bu sezon giydiğimiz beyaz formada da kırmızı-sarı-kırmızı detay var örneğin. Geçmişte Burak bu konuyu bloga taşımıştı. Önce onu okuyalım sonra acaba diyeceğim.

Acaba en tepedeki bu kötü resimde bizim göremediğimiz iki kırmızı şeridin ortasında bulunan bölgede bir sarı renk de var mıdır ? Bir sezon sonra, tam 11 sene giyilecek olan, yine aynı tasarım detayına sahip (kırmızı-sarı-kırmızı yakalı) beyaz formaya geçiş olması, yine acaba dedirttiriyor bana. Eğer öyleyse, yani tepedeki örnek çizimdeki gibi ise favorim olur bu forma.


Her türlü 1960'larda giyilen beyaz formaların tamamı bugün yapılsa sırıtmaz. Sadelik ve ince detayların bütünü o formaları muhteşem kılıyor. Tarihimizde giyilmiş 4. beyaz dış saha formamızı da gördük ve beğendik...

Çizimler, 1905'ten günümüze forma çizimleri bölümü için bize yardımcı olan Erick'ten. Ayrıca blog ekibimizden tasarımcı başımız Furkan, Erick'in çizimlerde düzenlemeler yaptı. Her iki dostuma da teşekkür ederim.

KLASİK DÖNEM - EFSANE FORMA

Koleksiyonculuk işini layığı ile yapan, çok sevdiğim bir dostum/abim muhteşem bir Galatasaray formasına sahip. Galatasaray tarihinin kişisel olarak en sevdiğim dış saha formalarından biri olmasının yanı sıra bu forma, hem Metin Oktay'ın, hem de Fatih Terim'in üzerinde yer alabilme şansına erişmiş çok ender formalardan biri. Fotoğraflarını benimle paylaştığı için kendisine çok teşekkür ederim. Gün yüzüne çıkartmak istemiyor, rica ettim kıramadı sağolsun.

Forma 1965-1976 seneleri arasında kullanılmış deplasman formamız (Şu sıralar Galatasaray Store'un retro serisi içinde Fatih Terim retrosu olarak satışta olan formanın aslı). Günümüze kadar ulaşan bu kadar eski sezonlara ait formalar çok çok az. O dönem çekilmiş maç fotoğraflarından kumaşların tipini, kalitesini, arma detaylarını vs... görebilmek zor. Aşağı yukarı 50 senelik, belki de bir eşi daha olmayan bu formanın detaylı fotoğraflarını özellikle rica ettim bu sebeple. O zamanın şartları konusunda fikir sahibi oluruz, günümüzle kıyaslarız filan...

Forma kumaşı merserize triko. O zamanlar formalarda bu kumaşlar kullanılıyordu. Şu sıralar pet şişeden yapılan formalara göre oldukça mütevazi. Örgü detaylarını fotoğrafları büyüterek görebilirsiniz. Armamız elde dikilmiş. Numara da ayrı bir kumaştan kesilip yine formaya sıkıca dikilmiş. Formanın yaka düğmeleri bizim bu sene kullandığımız Parçalı formamıza çok benziyor, tabi görüntü olarak.

İngilizler'in forma tarihini oldukça uzun süredir takip ederim, onlarda 50-60 senelik formaların günümüze ulaşması çok anormal değildir, bizde ise müzede bile 2 formamız belki var o dönemden. İnceleyip geçmiş hakkında bilgi sahibi olmamız zor bu sebeple. Bu fotoğraflar o açıdan iyi oldu. Formaların nerelerden nereye geldiği konusunda güzel bir örnek olarak blogda bulunmalı.

3. BEYAZ DEPLASMAN FORMAMIZ

Manchester United maçında takımımız beyaz forma ile mücadele edecek. Şu sıralar o sebeple kendisi biraz gündemdeyken tarihimizde giydiğimiz 3. beyaz deplasman formasının resmini paylaşalım. Bunu 2 ay önce yeni keşfettik, daha önce herhangi bir fotosuna rastlamamıştık. Milliyet Arşivi'ni sezon sezon incelemeseydik belki de hiç göremeyecektik de, zaten biz bunun için varız.

1960 yılında Galatasaray için beyaz deplasman forması kültürü ortaya çıkmıştı. Bunu pek çok kez yazdık hatırlarsınız. Bu forma da işte o kültürün 3. üyesi. İlk formaya benziyor. Tek farkı, yakası ve kol uçları kırmızı ile renklendirilmiş. İlk forma tamamen bembeyazdı. 

1960-1970 arası yeni keşfettiğimiz beyaz formalar ile meşhur oldu. Henüz bunları paylaşmadık blogda, ancak kısa süre sonra yazarız hepsini. Bu yazıdaki kırmızı V yakalı beyaz forma haricinde, 60-61 senesinde polo yakalı bir beyaz forma var, ki o da tarihteki 2. beyaz dış saha formamız. Bir de ortasından enine kalın bir kırmızı bant geçen bir beyaz formamız daha var. Bunların resimleri belli belirsiz, bu sebeple Erik'e bu formaları çizdiriyoruz şuanda. Çizimler bittiği zaman hem "1905'ten günümüze formalarımızın çizimleri" bölümüne ekleriz, hem de burada başlık açıp tanıtırız o beyazları.

Bu kırmızı V yakalı formanın çizimi ise ekip arkadaşımız Furkan Aran'a ait. Erik'in çizdiği 1960 beyaz formasının üzerine yakayı ve kol uçlarını editledi sağolsun.

Hazır konusu açılmışken (can sıkıntısından uzattıkça uzatan bir halim var) forma çizimlerini yayınladığımız sitede 1990 senesine kadar geldik. Ayrıca daha önce 70'ten itibaren sezon sezondu formalar, bunu 1950'ye kadar çektik. Yani 1950 senesinden itibaren, hangi sezonda hangi forma ve hangi kombinasyon giyilmiş artık sezon sezon inceleyebilirsiniz. Tabi birkaç eksik forma var, bu beyazlar gibi yeni keşfettiğimiz 1-2 forma daha var henüz oraya eklenmemiş. Onları da çizdirip Erik'e, koyacağız siteye. O eksikler tamamlandıktan sonra da, 1990'dan günümüze gelmeye başlayacağız. Biraz uzadı, çizerimiz yoğun şu aralar. Ancak olabildiğince kısa zamanda 2012-2013'e kadar çizimleri tamamlayacağız.

Site'den haberi olan yoksa çok ayıp, baştan söyleyeyim. Şuraya tıklayın. Ya da sol kolonda "banner" var, oradan da görebilirsiniz.

BEYAZ FORMA TARİHİMİZDE REAL MADRİD ETKİSİ

Artık Galatasaray'ın ilk formasının beyaz olduğunu bilmeyen yok sanırım. 1905-1906 yılları arasında Galatasaray, okul üniformalarından bozma beyaz gömlekler giyiyordu. Kırmızı yakalı bu formalar Galatasaray'ın ilk forması ve üzerindeki renkler de ilk renkleriydi. Ancak sonraki tarihsel gelişim malum. Galatasaray sarı kırmızı renklere geçti ve çok uzun süre boyunca sarı ve kırmızı renkler dışında hiçbir forma giymedi. Sarı kırmızı parçalı, sarı kırmızı çubuklu, düz kırmızı vb... haricinde bu renkler dışında, formaya hakim olan başka renk formamız hiç olmamıştı. Ta ki 1960 yılına gelene kadar.

Bizim arşiv araştırmalarında rastladığımız sarı-kırmızı renkler haricinde giyilen ilk dış saha formamız 1960 yılında ilk defa gördüğümüz beyaz formamızdı. Dümdüz, bembeyaz bu formada sarı-kırmızı hiçbir detay yoktu. 1960 önemli bir tarih. Bu takım neden 50 seneyi aşkın bir süredir başka renk kullanmazken birden bembeyaz bir dış saha forması ile karşımıza çıktı ?

*Bu konu belirli bir tarihi bilgiye dayanmıyor, kimse çıkıp da biz o dönem Real Madrid'den esinlendik demedi (Dediyse de ben bilmiyorum). Ancak tarihler bazen her şeyi gözler önüne serebiliyor. Bize göre bir esinlenme mevcut.

----

Real Madrid

Şimdilerde ismi Şampiyonlar Ligi olan Avrupa'nın kulüpler bazındaki en büyük organizasyonu Şampiyon Kulüpler Kupası 1955 yılında ilk defa düzenlendi. Real Madrid ilk kupanın ve daha sonra 1960 yılı da dahil olmak üzere o yıl aralığındaki bütün kupaların sahibi olmuştu. 5 sene üst üste Di Stefanolu, Gentolu, Puskaslı efsane kadro ile Avrupa'nın en büyük kupasını, üzerlerinde bembeyaz formalar ile kaldırmışlardı. Galatasaray da işte tam o tarihlerde tıpkı Real Madrid'in kullandığı bembeyaz formalardan esinlenmiş ve kendisine ilk defa bir dış saha forması hazırlamış olabilir.

1960 senesinden bahsediyoruz. Forma kültürünün henüz ülkemizde boy göstermediği bir dönem. Futbolcular hala maçtan maça farkılıklar gösteren formalar ile sahalara çıkıyor. Bu tip büyük organizasyonda büyük başarı elde etmiş takımlardan esinlenmeleri çok doğal. Avrupa'daki takımların da o dönemlerde başka kulüplerin formalarından esinlendiklerini biliyoruz. Bizde de neden olmasın ? 1957-1959 arası giydiğimiz çapraz şeritli düz kırmızı ve düz sarı formalarımızın da Güney Amerika takımlarından esinlenildiği söylenir. Yine 1934 yılında rastladığımız 11 oyuncunun önünde Galatasaray'ı oluşturan harflerden her birinin dikili olduğu formaların da Amerikan kolej takımlarından esinlenildiği düşünülür. Durum böyleyken ilk defa Avrupa çapında düzenlenen bu büyük turnuvanın ilk 5'ini kazanan takımdan esinlenip, dümdüz beyaz formalar giymiş olmamız çok olası. Tarihlerin yakınlığı da bize bunu gösterir nitelikte.

Başlangıç sebebi bu mu ? Kimse böyle olduğunu söylemedi. Ancak sebebi Real Madrid olsun, ya da olmasın, 1960'da başlayan bu serüven Xamax maçına, UEFA zaferine uzanan efsane bir yolculuğun başı oldu. Galatasaray'ın hiç kuşkusuz Parçalı'dan sonraki en efsane forması halini aldı ve 50 seneyi aşkın sürede sık sık dış saha formamız olarak kullanılmaya devam edildi. Bu sene de olduğu gibi...

YENİ KEŞİF ÇUBUKLU

Epeydir yeni sezon meselesine kendimizi kaptırmıştık, kafamızı kaldırıp esas uğraşımıza dönme vaktidir. Uzun süredir klasik dönemden yeni bir fotoğraf paylaşmıyorduk. Bu güzel fotoğraf ile devam edelim.

Fotoğraf 1950'lerin sonu veya 60'ların başından. Tam senesini çıkartmadım, çünkü üzerimizdeki formayı ilk defa görüyorum. Fenerbahçe ile oynadığımız bir maçın ardından çekilmiş. Kalın çubuklu bu formanın benzerleri o dönem giyiliyordu, fakat arşive baktığım zaman bu formaya rastlayamadım. Daha ne kadar yeni forma keşfedeceğiz çok merak ediyorum.

Fenerbahçe klasik çubuklusunu giymiş, onların çubuklu formalarını giymeleri garip değil tabi. Garip olan her iki takımın da çubuklu forma altına beyaz şort ve beyaz çorap giymeleri. O dönem Galatasaray'ın da renklerinin açık tonda olması maç içinde karışıklığa sebep olmuş olabilir. Hadi Fenerbahçe'nin o dönemlerde pek fazla farklı forması yoktu, biz neden böyle bir forma tercih etmişiz ? Çok çeşitli seçeneklerimiz varken üstelik.

Klasik dönemde bunları sorgulamamak lazım aslında. Üzerine ne geçirdiğin ile kimsenin ilgilenmediği dönemler bunlar. Zaten bu yazı da bahanesi. Siz fotoğrafın güzelliğine bakın, Kral Metin'e bakın.

KRAL METİN - TAM PARÇALI - DOĞRU KOMBİNASYON

Bu fotoğraf müthiş. Fotoğraftaki isim Taçsız Kral, mükemmel bir vole çıkartmış. Estetik açıdan gerçekten güzel bir fotoğraf, ancak bizim gibi forma delileri için de oldukça anlamlı.

Forma tam parçalı ve öyle bir açıdan çekilmiş ki, "tam parçalı forma nedir" diye sorana bu fotoğraf cevap olur. Parçalı formaların en asili tam parçalının şeklini gözler önüne seren süper bir açı... Bütün gövde ve kol detayları, renk dizilimleri ortada. Kombinasyon da tam; Parçalı forma-beyaz şort-kırmızı çorap. Daha ne olsun. Tek talihsizliği cart renkleri, Metin Oktay formasının tek falsosu da oydu zaten.

Al fotoğrafı, bilmeyen adama göster, öğrensin. O derece.


*Tam Parçalı ve doğru kombinasyon sunumu yolda. Kısa zamanda tamamlayıp, bilmeyen herkese gerçek Galatasaray formasını gösterebilme amacındayız. Bu fotoğraf da mutlaka sunumda olacak.

BEYAZ METİN

Beyaz formalardan gidelim. Bu forma arşivimizde mevcut, ancak görüntü kalitesi iyi olmayan bir fotoğrafta şöyle böyle belli oluyordu, bu fotoğraf ise yeni keşfimiz. Orhan Ölçen'in Galatasaray Tribün Tarihi isimli kitabından. 18 Aralık 1960'ta Fenerbahçe'yi 5-0 yendiğimiz maçın hemen ardından Metin Oktay omuzlara alınmış.

Yanılmıyorsam (ki genelde yanılırım bir süre sonra) veya bir gün tozlu raflardan başka fotolar keşfedemezsek bu forma Galatasaray'ın kuruluş formasından sonra giydiği ilk beyaz forma.

Sade formaları severim. Çoğumuzun "tişört giyip çıkmışlar" dediği formalara bayılırım. Bu forma da öyle bir forma. Tamamen bembeyaz. Sarı ile kırmızı detay sadece çorabın lastiklerinde. Bu müthiş görüntü şuan tekrarlansa beğenmeyen, özensiz bulan çok olacaktır, bense keşke diyorum içimden. Geniş V yakalı ve o 50'lerin sonlarında giyilmeye başlanan beyaz fonlu şövalye armalı.

O kötü resme bakıp bakıp meraklanıyordum bu forma için. Şu fotoğrafı bulduğum için kendimi şanslı hissediyorum. Bence en iyi dış saha formamız (çorapları da katıp) listesine kafadan girer.

*Galatasaray Tribün Tarihi kitabını da buradan tavsiye edelim. 

Kayıp Çubuklu

Merhabalar efem. Ne zamandır bu tip bir post atmıyorduk. Normal aslında. Yani, ne kadar kayıp formamız olabilir ki sonuçta, değil mi? Biz arşivlerden filan belli sayıda bulduk ve bloga kayıt düştük. Karşımıza çıktıkça da yaparız.

Bu formayı keşfetmemizin hikayesini de kısaca anlatayım: Bendeniz geçen sene, birkaç senedir yapılmakta olan (geçen sene 4.sü yapıldı) Beyoğlu Sahaf Festivali için İstanbul'a gitmiştim. Oradaki ilk günümde dolaşırken (ki geç gelebilmiştim, artık ne kaldıysa) bir dükkanda eski spor dergileri gördüm. Birkaç tane vardı. "La ne ki bunlar" diye eğilip baktım. Fotospor dergisi, ilk bakışta 60'lardan gibi duruyor -ki 1960-1970 arası formaların fotolarına bakarsanız, yine aynı derginin ismini görebilirsiniz. Fiyatlarına baktım. 5'er lira. Üstlerine atladım. Aldım kaçtım. Neyse akşam eve döndük. Naylon ambalajdan çıkardım dergileri. Bir tanesinde Metin Oktay fotosu var. Çubuklu formalı. Daha önce görmediğim bir çubuklu. Merak ettim, acaba bilinen bir çubuklumuz mu diye. Hemen geldim bloga. 1960'lardaki formalara baktım. Yok. Sonra Selocan'a sordum, o da "bilmiyorum" dedi. Böylece kesinleştirdik meseleyi. Kaç zamandır da bekliyorduk paylaşmak için. Geçenlerde tam bahsedecekken de yeni bilgiler geldi ve yine erteledik.

Fotoğrafın bulunduğu dergi, 3 Nisan 1967 tarihli. Yani 66-67 sezonundan bu forma. Çubuklu, şu Lefter Küçükandonyadis'in meşhur fotoğrafındaki çubuklunun tipinde. Yani tam ortada bir çubuk yok. V yakanın ucunun iki yanından farklı renk çubuklar geçiyor. O yüzden, -mesela- bu çubukluya atfen yapılacak bir çubuklu, kimseyi rahatsız etmez, etmemeli.

Ayrıca gördüğünüz gibi, beyaz şort ve kırmızı çorapla birlikte giyilmiş. Ve Türk bayrağı var arma yerine.

1962-1963 DÜZ KIRMIZI FORMA

Forumun güzelliği. Hayatımda ilk defa gördüğüm bir Galatasaray forması. Paylaşımı forum üyemiz N.Burak yaptı. 2003 yılı Galatasaray dergisinde yer alan bu fotoğraf, Ahmet Kısıklı'nın ( Küçük Ahmet ) Kasım 1962'de Beykoz maçı öncesi veya sonrasında çekilmiş bir resmi. Oyuncumuzun üzerinde dümdüz V yakalı kırmızı bir forma var. Rengi esas renklerimize yakın duruyor, fakat fotoğraf kalitesi yüzünden kesin esas rengimiz diyemiyorum.

1960'larda giydiğimiz beyaz bir formamız vardı. Aynı formanın kırmızı görünümü gibi geldi bana. Beyaz şort ve parçalı altında görmeye alışık olduğumuz kalın sarı bantlı kırmızı çorap ile de güzel bir kombinasyon olmuş.

Bir bilinmeyen forma N.Burak sayesinde gün yüzüne çıktı. Kendisine çok teşekkür ederim.

METİN

Fotoğraf yıllara meydan okumuş. Biraz yıpranmış kıyısından köşesinden, ancak Metin sapasağlam. Minik hayranları efsane ile fotoğraf çektirmişler. 1960-1963 arası bir sene. Meşhur Ali Sami Yen formasının bir önceki versiyonu üzerinde Kral'ın. Bu güzel fotoğrafı bize yollayan dost Golsüz Eşitlik Blog'una teşekkür ederiz.

Şu sıralar Metin'i görmeye, onu hissetmeye çok ihtiyacımız var.

VEDA

Galatasaray taraftarı ve Ali Sami Yen'İn ilk buluşması

Melih Abi yapmış yapacağını ve yine çok güzel bir yazı döktürmüş. Benim üstüne ekleyebileceğim bir bilgi birikimim yok malesef. Üstad'ın yazısını okuduktan sonra bu bloga dönüp, bu veda günü ilk Ali Sami Yen maçlarında çekilmiş bir kaç fotoğrafı sizlerle paylaşmak istedim.

1964 senesinin son ayında Ali Sami Yen kapılarını ilk kez açtı bir milli maç ile. Bulgaristan ile oynanan bu maçta üst tribünden aşağı onlarca insanın düşmesi sonucu yaşanan talihsiz olay stadın, güvenlik problemi gerekçe gösterilerek bir kaz daha kapanmasına yol açtı. Aşağı yukarı 1 sene sonra 1965'in Eylül ayında Galatasaray bir Avrupa Kupası mücadelesinde FC Sion ile ilk defa kendi taraftarları ile buluştu. Devamı Gayın-Sin'de... İşte bu maçın, yani Galatasaray'ın ilk defa Ali Sami Yen'e çıktığı maçtan görüntüler yukarıda. Metin Oktay parçalısının altına beyaz şort ve beyaz çorap ile çıkmışız. Yani aslında Ali Sami Yen'de ilk maçımıza çubuklu değil, Parçalı forma ile çıkmışız.

Ali Sami Yen'de oynanan ilk lig maçı ise tesadüftür ki yine İstanbulspor ile oynanmış.(Hatırlarsanız ilk kez Ali Sami Yen topraklarında 1944 yılında oynanan, o zamanki Mecidiyeköy Stadı'nda yapılan karşılaşmadaki rakibimiz de İstanbulspor'du.) 1966 yılındaki ilk lig maçına Galatasaray bu sene modernize hali ile gönderme yaparak satışa çıkarttığı ve ligde giyeceği çubuklu formanın atası ile çıkmış.

Şöyle bir kronolojik sıralama yapalım;

O zamanki adıyla Mecidiyeköy stadı olan ve sonradan üzerine Ali Sami Yen'in yapılacağı topraklardaki ilk maça, 1944 yılında Damalı formalar ile çıkmışız.

1965 yılının Eylül ayında Galatasaray'ın ilk defa Ali Sami Yen'e çıktığı maça Tam Parçalı formalar ile çıkmışız.

1966 yılının Ocak ayında Galatasaray'ın oynadığı ilk lig maçına çubuklu formalar ile çıkmışız.

Ve son maç... 2011 yılının yine bir Ocak ayı. Bu sefer son maçımız. Galatasaray bu son maça hangi formayı giyer dersiniz ? Tarihe geçecek olan bu forma sakın mercan olmasın, çubuklu da olmasın... Parçalı ile bitirelim.

Resim Kaynak : Milliyet Arşiv

ALİ SAMİ YEN ÇUBUKLUSU

Ali Sami Yen Stadı'nı çubuklu formalar ile anmak büyük talihsizlik aslında. 1960'ların başından ortasına kadar, ta ki yerini efsane Metin Oktay formasına bırakana kadar, birbirine çok benzer 2 farklı çubuklu forma 5 sene takımda hüküm sürdü. Aslında o 5 sene boyunca Galatasaray'ın giydiği parçalı forması da vardı, ki bence en güzel formalarımızdan biridir, ancak çubuklu neredeyse iç saha formamız olmuştu o dönem. Şansa bakın, o forma çok büyük bir tarihi başlangıca tanıklık etti ve Ali Sami Yen'in açılışını gördü. Bir de o formaları giyip fotoğraf çekilince, aşağı yukarı 5 senelik bir mazisi olan forma efsane oluverdi. Aslında efsane de olmadı hani. Eğer yönetim akıl edip o ASY ile çekilen ilk fotoğraftaki formayı TT Arena için tekrar üretme fikrini ortaya atmasaydı (ki çok başarılı düşünce) belki de çoğu insanın haberi bile olmayacaktı bu formadan. Kısacası tarihin en ballı forması ödülünü ben bu formaya veririm.

Yukarıdaki resim de blogda ilk defa görücüye çıkıyor. 64-65 sezonu sonunda çekilen bu fotoğraftaki forma yine o ballı forma işte. Her futbolcu birer efsane. Metin Oktay, Gündüz Kılıç ve Berlin Panterini aynı karede görmek tüyleri diken diken ediyor tabi. Ancak fotoğrafın arka planını oluşturan genç Ali Sami Yen insanın şu aralar gözlerinin dolmasına sebep olyor.

Bu sezonun hemen ardından Metin Oktay parçalısı doğuyor ve 20 sezon boyunca tasarımı hiç değişmeden giyiliyor. Fakat ne yazık ki fotodaki ballı forma kadar değer görmüyor şu günlerde. Ancak şunu da söylemeliyim. Eğer illa bir çubuklu yapılacaksa evet bu formanın modern versiyonun yapılması her zaman tercihim olur. Fakat tabi ki bu tip özel sezonlarda.

ASY ANI FORMASININ ATALARI

Ocak ayında tanıtılması muhtemel olan çubuklu formamıza biraz da tarihten fotolarla değinelim. Elimizde 2 fotoğraf var klasik dönemden. Tepedeki fotoğraf Galatasaray'ın 1960'lı yıllarda kullandığı çubuklu formalardan. Bu formanın özelliği Ali Sami Yen Stadı'nın açılış senesinde de kullanılıyor olmasıydı. Hatta o dönem parçalı forma 2. plana atılmış ve 1964 yılında, ASY'nin ilk senesinde, yukarıdaki çubuklu formalar daha çok kullanılmış. Sene 2011; Ligin 2. yarısında yine parçalı formamız 2. plana atılacak ve çubuklu formalar ile sahaya çıkacağız. Tabi ki bu 47 sene ile yaşanan aynı forma kaderi tesadüf değil. 47 sene öncesine bilerek gönderme yapıldı, o zaman giydiğimiz yukarıdaki bu formanın modern versiyonunun 2. stadımız için tekrar tasarlanılması istendi. Bu sebeple çıkacak olan formanın görünümü işte bu yukarıdaki forma ile benzerlikler taşıyacak. Nasıl benzerlikler; Mesela sarı zemin üzerine oturtulacak 2 kırmızı çubuk. Mesela kollar benzer şekilde kırmızı ağırlıklı olacak. Ancak tabi ki Adidas'ın kalıpları ile yapılacağı için birebir aynısı olması mümkün değil. Sınırlar içinde benzetilmeye çalışacak.

Galatasaray çubuklu formalarına siyah şort kullanmayı sever. Yakın örnekler; 2002-2003, 1996-1997, 1995-1996, 1994-1995... Bu sezonlarda çubuklu formalarımız ağırlıklı olarak siyah şort ile giyildiler. Gelenek devam edecek ve Ocak ayında çıkacak olan formamızda da siyah şort ve çorap kullanılacak. Ancak 1964 yılındaki formayı siyah şortlarla kullanmadık. Bu formayı çoğu zaman beyaz şort, zaman zaman da sarı şortlar ile kullanıyorduk. Yani aslında bu sezon çıkacak olan çubuklu formamız eğer 1964'e gönderme yapıyorsa ki öyle, beyaz şortla olması daha sdoğru olurdu. Parçalıda beyaz şort kullanılması, belki de bu farklı formada farklı bir şort rengi kullanmamıza sebep olmuştur. Yakın dönem çubuklu formalarında da siyah şort-çorabın kullanılması Ocak'taki formaya nispeten sıcak bakmamı sağlıyor. 2. resim işte bu siyah şort-çoraplı çubuklu formaların atasını gösteriyor bize. 1930'lu yıllarda çekilmiş olan bu fotoğrafta görebildiğimiz kadarı ile çubuklu formamızın altında siyah şort bulunuyor. Zaten o dönemlerde parçalının altına da siyah çorap giyiyormuşuz, ancak siyah şort sürpriz. Ben bu kadar eski dönemde denenmediğini düşünürdüm. Bu fotoğraf gösteriyorki 80 sene öncesinde çubuklu altına siyah şort-çorap giymişiz. 50'lerde 1-2 kez denenmiş, 90'larda meşhur olmuş, yeni stadımızın ilk forması olacak bu kombinasyonun atası işte yukarıdaki 2. resim.

ÇUBUKLU METİN

1950'ler ve 60'ların başında kullanılan bu çubukluyu hepimiz biliyoruz. Çok kalın bantlı bu çubuklu formayı ben 08-09 3 bant formasına benzetirim. İnce çubuklu olacağına böyle olması tercihimdir. Tabi esas konu bu forma değil, Metin Oktay'ın bu meşhur fotosunu olabildiğince büyüttüm sizler için. Posterlik oldu. Çözünürlük çok iyi değil, ancak yine de iş görür. Arşivler kısmına da ekleyeceğim kısa sürede. İsteyen orada da görebilir yakın zamanda.

Böyle güzel resimler için ayrı başlık daha iyi oluyor sanki. Daha az gösterişli ancak klasik formalarımızı gösteren resimler ise sol kolondaki arşiv kısımlarına ekleniyor sessiz sedasız. Her yeni eklediğim resim için ayrı başlık açmıyorum, bu sebeple güncellemeler için ara sıra arşiv kısımlarına bakmanızı öneririm.

Bu arada Metin yine bildiğimiz pozunu vermiş. Bize onu anlatan...

YAKALI METİN OKTAY FORMASI ?

Bu fotoğraf blogun ilk zamanlarından beri burada duruyor. Bir gün bile dikkatlice bakmamışım. 2 fotoğrafın alt alta konup tekrar çekilmesi ve Sercan'ın arşivinden çıkıp buraya katkıda bulunmak istemesiyle koymuştuk yaklaşık 1 sene önce. Fotoğrafa şöyle bir bakınca Metin Oktay parçalısı gibi duruyor. 1964 yılına ait olduğunu bildiğimiz bu fotoğrafların çekildiği zaman henüz Metin Oktay forması doğmamıştı.

1965 yılında Metin Oktay formasına oldukça benzeyen, tek farkı sadece kırmızı renkli V yakası olan bir forma yapıldı (bkz:yukarı). Tek sezon 1965-1966'da kullanıldı bu forma. Daha sonra o yaka kısmı da parçalı yapıldı ve efsane doğdu. Ben ilk olarak o forma zannettim, ancak dikkatlice bakıldığı zaman fotoğraflardaki formada kırmızı yakaların olduğu görünüyor. Lappap'a da kontrol ettirdim, o da "yaka var" dedi. Bize göre yeni bir keşif, daha önce böyle bir formamız olduğunu bilmiyorduk. Eğer gerçekten fotolara bakıp yanlış görmüyorsak, karşınızda yakalı bir Metin Oktay forması duruyor.

RENKLİ ASY ANI FOTOĞRAFI

ASY.net modlarından Ulaş Bardak; 1963 yılında, ASY henüz inşaat halindeyken takımın ve yöneticilerin sahaya inip çektirdiği o meşhur fotoğrafı renklendirmiş. Çok da başarılı bir çalışma olmuş. Teşekkür edip, burada paylaşalım istedim. Renk tonları bizim gerçek renklerimizde değil, ancak o yıllarda, Metin Oktay formasından da bildiğimiz üzere, daha açık tonda sarı-kırmızı renk kullanılıyordu formalarda. Bu sebeple o zamandaki renklere oldukça yakın bir renklendirme olduğunu söyleyebilirim.

Bu arada; Stad yıkılmadan önce şuan ki takımımızın da aynen bu tip bir fotoğrafı, son kez Ali Sami Yen'de çektirmesi gerekir. Bu da buradan önerimiz olsun (zaten yapılır mutlaka).

1960 İLE 1970 ARASI GALATASARAY FORMALARI #2

ÇUBUKLULAR

1960'lı yıllar çubuklu formaların bol çeşitli olduğu yıllardı. Fotoğraflar ve kaynaklardan bildiğimiz kadarı ile 5 farklı çubuklu forma bu 10 yıllık dönemde Galatasaray'ın Parçalı formasının alternatifi oldu. Bu formalardan bazıları 50'lerden gelmiş, bazıları ise 70'lerde de kullanılmaya devam edilmiştir.

-1-

1964 Ali Sami Yen Bitmiş Hali İle Çekilen İlk Fotoğraf

64-65

Galatasaray'ın bu 10 yıllık dilimde en fazla giydiği çubuklu forması bu oldu. Hatta 63-65 yılları arasında Galatasaray'ın hemen hemen her maçında bu formayı giydiğini görüyoruz. Kalın çubuklu ve sarı ağırlıklı bu formanın geniş V yakası vardı. Ayrıca sarı kol zeminin üzerinde kalın diktörtgen şeklinde bir parça bulunuyordu. Ali Sami Yen'in bitmiş hali ile çekilen ilk fotoğrafta da takımımızın üzerinde bu forma vardı.

-2-

9 Eylül 1962

25 Haziran 1961

1963 Ali Sami Yen İnşa Halinde

Bir önceki formaya oldukça benzeyen bu çubuklu modeli de yine sarı zemin üzerinde kalın çubukların geçilmesiyle oluşturulmuş. Diğer çubuklunun aksine kollar tamami ile sarı renkti ve yakaların çevresinde kırmızı ince bir şerit vardı. Ali Sami Yen'in inşaat halindeyken çekilmiş fotoğrafında takımımızın üzerinde bu forma vardı.

-3-

Samim Uygun

1965 yılında ilk defa giyilen bu forma modern bir görünüme sahipti. Kırmızı, dar yapılı V yakası ve ince çubuklu olarak tasarlanmıştı. Bu formanın en meşhur özelliği altına giydiğimiz siyah şorttu. Bu formanın öncesine kadar herhangi bir formanın altına siyah şort giydiğimiz ve bu şortla maça çıktığımız görülmemiştir.

-4-

Muzaffer Sipahi

Bu çubuklu formaları genel olarak 70'li yıllarda kullandık. Ancak fotoğraftan da anladığımız kadarı ile 60'ların sonlarında giyilmeye başlanmış. Kalın çubuklara sahip formanın oldukça geniş bir yakası vardı.

-5-

Metin Oktay

1962

1950'lerde kullanılmaya başlandığını bildiğimiz bu forma 1960'ların başlarında az da olsa kullanılmış. 3 bant görünümündeki bol kesim formanın geniş yakaları vardı.

-6-

Bu forma da yine 60'larda giyilen V yakalı çubuklumuza benzese de çubuk dizilimi onu kardeşinden ayırıyor. Bu nadir giyilen forma ile ilgili elimizde bulunan tek resim yukarıdaki fotoğraf.

BEYAZ FORMALAR

-1-

Galatasaray tarihinin kuruluştan sonra giydiği ilk beyaz forması. Ayrıca 1908 yılından sonra sarı-kırmızı harici giyilen ilk forma. Oldukça sade görünümde olan formanın V yakası vardı. Forma tamamen beyazdı. Hiçbir bölgesinde sarı-kırmızı renk yoktu. Şortundan çorabına kadar beyaz görünümdeydi. Tek sezon giyildi (63-64), sonra yerini sarı-kırmızı detayları olan beyaz formaya bıraktı.

-2-

Tarihimizde giyilen 1. beyaz away formamız. Bir önceki forma ile hemen hemen aynı kalıpta idi. Ancak V yaka değil, yakalı görünüme sahipti. Yakaları sarı-kırmızı yapılmıştı. Ayrıca kolların uçlarındaki lastikler de yine sarı-kırmızı şeritlerden yapılmıştı. 1967'den itibaren giyilmeye başlanan bu formayı 10 sene boyunca çeşitli maçlarda giymeye devam ettik. 70'lerin ortalarında yerini bir başka beyaz formaya bıraktı.

KIRMIZI FORMA

Yukarıdaki fotoğraf olmasa öğrenmemiz zor olacaktı bu formayı. V yakalı ve detay renksiz tamamen kırmızı olan bu forma yine o dönemin nadir formalarından. 60'lar dışında da başka bir zamanda bu formaya rastlamıyoruz. Beyaz şort ve kırmızı çorapla giyilmesi de şık bir görüntü oluşturmuş.

TURGAY ŞEREN

Büyük kaptan takımda oynadığı sürece 2 farklı kaleci kazağı giydi. Biri yukarıdaki resimdeki yeşil örme kazak, diğeri de benzer yapıda olan ancak siyah renkte olan kazaktı.